|
RELATIVE
PRONOUNS
1.)
I received the report.
(Raporu aldım.)
You had sent the report.
(Raporu göndermiştin)
2.)
I found the book.
(Kitabı buldum.) The book was
important. (Kitap
önemliydi.)
Bu cümleleri kendi
aralarında birleştirecek olursak;
I
received the report which
you had sent.
(Göndermiş olduğunuz kitabı
aldım.)
Dikkat edilirse bu cümlede
nesne konumunda olan the report kelimesi ilgi zamiri olan which ile
yer değiştirdi. which aynı zamanda iki cümleyi birbirine bağlayarak
bağlaç olarak işlev gördü. which you had sentcümleciği
Relative pronoun, Relative Clouse veya Adjective
Clouse olmak üzere üç şekilde adlandırılabilir.
Not: Nesne
iken ilgi zamiri ile kısaltılanlar Türkçeye ...dığı
olarak çevrilir. Başka bir değişle ilgi zamirinden sonra özne varsa
Türkçeye ...dığı olarak çevrilir
I found the book
which was important.
(Önemli olan kitabı buldum.)
Bu cümlede ise
özne konumunda olan the book kelimesi, ilgi zamiri olan which ile yer
değiştirdi.
Not: Özne iken ilgi
zamiri ile kısaltılanlar Türkçeye ...en, ...an olarak
çevrilir. Başka bir değişle ilgi zamirinden sonra fiil varsa Türkçeye
...en, ...an olarak çevrilir.
Which: Cansızlar ve hayvanlar için
kullanılır
Who: İnsanlar için kullanılır.
That: Hem who hem de which yerine that kullanılabilir.
İkisi de nesnel formda iken ...dığı; öznel formda iken ...en, ...an
olarak çevrilir.
İlgi zamirinden sonraki cümle bir cümlecik olur
ve öncesindeki ismi niteler. Türkçeye çevirirken bu cümleciğin anlamını
isimden önce söylemek gerekir.
The
agreement which they
signed.
(Onların imzaladığı anlaşma)
The
workers who I met.(Karşılaştığım
işçiler.)
The man who you are waiting for.
(Beklediğiniz kişi.)
The scientist who devised this method.
(Bu metodu bulan bilim adamı.)
The student who won the scholership.
(Bursu kazanan öğrenci.)
A car which runs 100 miles on hour.
(Saatte 100 mil giden araba.)
Not:
İlgi zamirinin önünde mutlaka bir isim vardır ve yan cümlecik bu ismi
niteler.
Unfortunately, we can not publish the article
which you have sent.
(Maalesef gönderdiğiniz makaleyi
yayınlayamıyoruz.)
Eğer the articleı
niteleyen bir sıfat kelimesi olsaydı articleden önce yazılması
gerekirdi. the article bir sıfat cümleciği ile nitelendiği için bir ilgi
zamiri ile sonrasından gelmiştir. Çeviride sıfat cümleciğinin anlamı
isimden önce söylenir.
He had to dismiss the boy who made noise.
(Gürültü yapan çocuğu kovmak zorunda kaldı.)
The man who robbed the bank was cought by the police.
(Bankayı soyan adam polis
tarafından yakalandı.
● OF WHOM ve OF WHİCH
...ki onu, ...ki onların
anlamında da çevrilebilirler.of whom canlılar için; of which cansızlar
için kullanılır. bu iki ilgi zamiri bir grup isminde bazılarını
tanımlarken kullanılır.
I have four sons who are students.
(Öğrenci olan dört oğlum var.)
Bu cümlede sıfat
cümleciği (öğrenci olan) çocukların hepsini niteler. Peki bu dört cocuğun
hepsi değilde, ikisi veya üçü öğrenci olsa cümlemizi nasıl söyleyeceğiz?
İşte burada ofwhom ve of which devreye girer.
Eğer ikisi öğrenci olan dört
cocuk var ise cümle şöyle kurulur:
I have four sons, two of whom are students.
(İkisi öğrenci olan dört oğlum var.)
Virgüle ve gruptan
belirtilmek istenen sayının ilgi zamirinden önce geldiğine dikkat ediniz.
Bu kullanımda artık sıfat cümleciği dört cocuğu değil; ilgi zamirinden
önce gelen ve çocuklardan ikisini belirten twoyu niteler.
He had
many houses which were in
Ankara.
(Onun Ankarada olan bir çok evi vardır.)
He had
many houses, some of which
were in Ankara.
(Onun, bazıları Ankarada olan
bir çok evi vardır.)
My
friend has three cars, on
of which is a foreign mark.
(Arkadaşımın biri yabancı
markaolan üç arabası vardır.)
I have
three friends, for one of
whom I bought a present.
(Birisi için hediye aldığım üç
arkadaşım vardır.)
I have
got a hundred students,
fourty of whom are married.
(Kırkı evli olan yüz öğrencim
vardı.)
● WHOSE
...ki
onun, ...ki onların anlamındadır. İyelik belirten zamirdir. Son on yılın
KPDS sınavlarında en çok sorulan ilgi zamiridir. Sınav tekniği kolay,
uygulaması zordur. Hem canlı hem de cansızlar için kullanılır. direk
sorulması beklenen bir konudur.
The woman who was wounded was carying.
(Yaralanan bayan ağlıyordu.)
The woman
whose husband was wounded was carying.
(Eşi yaralanan bayan ağlıyordu.)
Not. Mutlaka ama
mutlaka whosedan önce ve sonra bir isim olmalıdır. Sonrasında bir zamir
veya başka bir kelime gelemez. Sonrasında gelen ismin önünde kesinlikle
the artikeli olamaz. Bu özellik posessivelikten kaynaklanmaktadır.
I bought a car
whose engine was out of
order.
(Motoru bozuk olan bir araba aldım.)
The houses
whose roofs were shaking in the storm
collapsed.
(Çatıları fırtınada sallanan evler yıkıldı.)
Collapse:
yıkılmak
Our manager,whose
son studies in the USA
will go there next month.
(Oğlu USAda okuyan
müdürümüz önümüzdeki ay oraya gidecek.)
"That" cümleden ne zaman
atılabilir?
that kelimesi bir yan cümleciği bir önceki eyleme bağlamak için kullanılan
bir bağlaçtır. Bu yadıda kullanıldığında that bazen
"tamamlayıcı(pekiştirici) that." adıyla da anılır. Kelime çoğunlukla
gözardı edilse de bir çok durumda her görüldüğü cümleden çıkarılmak yoluna
da gidildiği görülür ki bu da pek olumlu bir durum değildir.
Örnekleri inceleyiniz:
- Isabel knew [that] she was about to be fired.
- She definitely felt [that] her fellow employees hadn't supported her.
- I hope [that] she doesn't blame me.
Bazı durumlarda that kelimisenin atılması cümlenin akışında bir kesinti
oluşturabilir ki bu da virgül kullanılıraka giderilebilir.
Örnekleri inceleyiniz (that yerine virgül işareti
kullanılmış):
-The problem is, that production in her department has dropped.
- Remember, that we didn't have these problems before she started working
here.
Genel bir kural olarak, eğer cümleniz that atıldığında daha iyi
'duruyorsa', cümlede anlam kargaşası meydana gelmiyorsa ve cümle that
kelimesi olmadan daha zarif (ritmik) duruyorsa bu öğeyi rahatlıkla
cümlenizden çıkarabilirsiniz.. Theodore Bernstein that kelimesini cümlede
tutmamız gereken üç durumu listeler:
- Cümlecik ve eylem arasına bir zaman öğesi
girdiğinde: "The boss said yesterday that production in this
department was down fifty percent." ("yesterday." zaman zarfının konumuna
dikkat edin)
- Cümleciğin fiili iyice gerilere atılmışsa
(geciktirilmişse): "Our annual report revealed that some losses
sustained by this department in the third quarter of last year were worse
than previously thought." ("losses" ve onun fiili olan, "were."e dikkat
edin)
- İkinci bir that öğesi kimin neyi yaptığını ya
da söylediğini açığa kavuşturuyorsa: "The CEO said that
Isabel's department was slacking off and that production dropped
precipitously in the fourth quarter." (Did the CEO say that production
dropped or was the drop a result of what he said about Isabel's
department? İkinci that cümleyi daha anlaşılır kılıyor.)
Not: Genellikle that yerine
bir çok cümlede which öğesini görürüz. That ve which arasında kesin bir
ayrım olmamakla birlikte bir çok dilbilimci ve yazar which'in daha formal
olduğunu ve yazı resmi dilinde tercih edilmesi gerektiği görüşünü savunur.
QUIZ TIME!
Şimdi gramer ana sayfasındaki
"quiz corner"da bu konuyla ilgili quizleri çözerek bilginizi kontrol
edebilirsiniz. Eğer quiz'den tam puan alırsanız diğer konuya
geçebilirsiniz.
|
anasayfa'ya dön
| |